CẬP NHẬT TÌNH HÌNH CHIẾN TRANH MỸ - IRAN (TUẦN 5 TỪ 30/03 - 05/04)

30/03
1. Phó Tổng thống J.D. Vance được giao làm trưởng đoàn đàm phán với Iran, cho rằng chiến tranh sẽ diễn ra trong ngắn hạn. Ông Vance khẳng định Mỹ đã đạt phần lớn mục tiêu và sẽ rút lui khi đảm bảo Iran bị kiềm chế lâu dài, tránh phải quay lại can thiệp trong tương lai.

2. Nhà Trắng cho biết TT Trump cân nhắc yêu cầu các quốc gia Ả Rập chia sẻ chi phí chiến tranh với Iran. Ý tưởng này phản ánh quan điểm lâu dài về phân bổ gánh nặng đồng minh. Đề xuất có thể gây tranh cãi, nhất là khi Mỹ xem xét mở rộng chiến dịch và giảm áp lực ngân sách.

3. Các vụ nổ lớn rung chuyển Dubai sau khi Iran phóng tên lửa và UAV, nhưng phần lớn bị hệ thống phòng không nước này đánh chặn. Hàng không sau đó gián đoạn, còn an ninh siết chặt. TT Trump tuyên bố Mỹ đã phá hủy nhiều mục tiêu tại Iran, trong khi Tehran đe dọa trả đũa mở rộng trong khu vực.

4. Thổ Nhĩ Kỳ xác nhận NATO đã đánh chặn tên lửa Iran xâm nhập không phận, cho thấy nguy cơ lan rộng xung đột. Ankara cảnh báo sẽ đáp trả mọi vi phạm. NATO khẳng định phòng thủ không đồng nghĩa tham chiến, nhưng ranh giới ngày càng mong manh khi các vụ việc lặp lại.

5. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định chiến tranh chỉ kết thúc theo điều kiện của Tehran. Song song đó, lãnh đạo Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf tăng cường chiến dịch truyền thông đối đầu TT Trump, cáo buộc Mỹ thao túng thị trường, trong khi hai bên tiếp tục tranh cãi gay gắt trên không gian mạng.

6. Quốc hội Iran thông qua dự án quản lý eo Hormuz, bao gồm cơ chế thu phí, kiểm soát an ninh và hạn chế tàu Mỹ cùng các nước trừng phạt Iran. Kế hoạch nhấn mạnh vai trò chủ quyền và hợp tác với Oman, đồng thời thiết lập hệ thống tài chính bằng đồng Rial cho hoạt động hàng hải.

7. Chuyên gia Jim Lebenthal nhận định thế giới sẽ giảm phụ thuộc năng lượng vùng Vịnh trong 3–5 năm tới. Mỹ tăng xuất khẩu LNG và nguồn cung ngoài Trung Đông mở rộng. Dù giá dầu cao gây áp lực cho các nước, kinh tế Mỹ vẫn có lợi thế nhờ sản xuất nội địa và tăng trưởng từ AI.

8. Niềm tin kinh tế châu Âu giảm mạnh do chiến sự Iran kéo dài. Giá năng lượng tăng, tiêu dùng suy yếu, doanh nghiệp thận trọng tuyển dụng. Dù không tham chiến trực tiếp, châu Âu vẫn chịu tác động lớn. Thị trường châu Âu và thế giới biến động do thông điệp các bên không nhất quán giữa tấn công quân sự và đàm phán.

9. Mỹ cảnh báo công dân rời khỏi Iraq ngay lập tức do nguy cơ tấn công gia tăng từ Iran và các lực lượng thân Iran. Đại sứ quán nêu rõ các trường đại học liên kết Mỹ có thể bị nhắm mục tiêu. Bộ Ngoại giao nâng cảnh báo cao nhất, trong khi không phận Iraq vẫn đóng.

10. Theo Fox Business, Liên kết Trung Quốc–Nga–Iran được cho là làm phức tạp chiến lược của Mỹ tại Trung Đông. Báo cáo cho thấy hỗ trợ về công nghệ và tình báo giúp Iran nâng cao năng lực tấn công. Một vụ tấn công vào căn cứ Mỹ gây thương vong làm dấy lên lo ngại cán cân quyền lực thay đổi.

31/03
1. Chứng khoán Mỹ bật tăng mạnh khi kỳ vọng hạ nhiệt xung đột Iran. Dow Jones Industrial Average tăng 1.125 điểm (2,49%) nâng vốn hóa thị trường thêm ít nhất 1700 tỷ USD, S&P 500 tăng 2,9%, Nasdaq tăng 3,8%. Giá dầu Brent giảm về 104,62 USD/thùng, nhưng rủi ro vẫn hiện hữu nếu đàm phán Mỹ - Iran thất bại và chiến sự leo thang trở lại.

2. Mỹ triển khai thêm nhóm tác chiến tàu sân bay USS George H.W. Bush tới Trung Đông, nâng tổng số lên ba nhóm. Động thái này cho thấy Washington chuẩn bị cho giai đoạn quyết định, trong bối cảnh khả năng mở rộng chiến dịch quân sự và triển khai lực lượng trên bộ vẫn được cân nhắc.

3. Nguy cơ suy thoái toàn cầu gia tăng khi xung đột Iran kéo dài. Các nền kinh tế lớn đối mặt rủi ro lạm phát đình trệ, trong khi chuỗi cung ứng và vận tải bị gián đoạn nghiêm trọng. Việc chưa khôi phục eo Hormuz tiếp tục gây áp lực lên thị trường năng lượng và niềm tin phục hồi kinh tế toàn cầu.

4. Goldman Sachs nhận định Trung Quốc có lợi thế vượt qua cú sốc dầu mỏ tốt hơn Mỹ. Nền kinh tế này chỉ chịu tác động giảm nhẹ nhờ đa dạng hóa năng lượng và dự trữ lớn. Giá năng lượng cao thậm chí có thể hỗ trợ tăng trưởng, giúp Trung Quốc cải thiện vị thế trong cạnh tranh kinh tế toàn cầu hiện nay.

5. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Iran đã trải qua thay đổi chế độ sau các đợt tấn công dồn dập. Mỹ cho rằng năng lực phòng thủ đối phương suy yếu nhanh, trong khi các cuộc tấn công trả đũa giảm mạnh. Washington tiếp tục gây áp lực buộc Iran chấp nhận điều kiện chấm dứt xung đột.

6. Trung Quốc xác nhận ba tàu vận tải đã vượt eo Hormuz an toàn sau phối hợp với các bên liên quan. Đây là dấu hiệu cho thấy tuyến hàng hải bắt đầu hình thành trạng thái hoạt động hạn chế. Tuy nhiên, rủi ro vẫn cao do mìn trôi, tên lửa và các mối đe dọa an ninh chưa được kiểm soát.

7. Pakistan và Trung Quốc đề xuất kế hoạch hòa bình 5 điểm, kêu gọi ngừng bắn và đàm phán dưới bảo trợ quốc tế. Tuy nhiên, Mỹ có thể không chấp nhận do chưa đề cập vấn đề hạt nhân. Trong khi đó, các bên vẫn duy trì áp lực quân sự, khiến triển vọng giải pháp ngoại giao còn nhiều bất định.

8. Giá nhiên liệu phản lực tăng vọt khiến hàng ngàn chuyến bay toàn cầu bị hủy. Các hãng hàng không cắt giảm công suất và điều chỉnh lịch bay do chi phí vượt ngưỡng. Giá vé có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung năng lượng chưa ổn định, gây tác động lan rộng đến ngành du lịch và vận tải quốc tế.

9. Mỹ cảnh báo những ngày tới sẽ mang tính quyết định đối với cuộc chiến Iran. Các hoạt động quân sự tiếp tục gia tăng, trong khi Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn. Nguy cơ mở rộng xung đột khu vực và leo thang toàn diện đang đẩy thị trường năng lượng và tài chính vào trạng thái bất ổn cao.

10. Theo Telegraph, các chuyên gia đưa ra bốn kịch bản cho eo Hormuz nếu Mỹ rút quân, gồm phong tỏa có chọn lọc, thu phí vận tải, hành lang nhân đạo hoặc trở lại bình thường. Tuy nhiên, khả năng phục hồi hoàn toàn thấp, khi lưu lượng tàu giảm mạnh và niềm tin vào an ninh hàng hải chưa được khôi phục.

01/04
1. Giá dầu Brent tăng 5% lên 107,39 USD/thùng sau phát biểu tối 1/4 của Tổng thống Trump, phản ánh lo ngại xung đột Mỹ – Iran chưa thể sớm kết thúc. Thị trường dự báo chiến sự có thể kéo dài thêm 2–3 tuần, làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung và kéo dài bất ổn tại Trung Đông.

2. Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố NATO cần được xem xét lại sau khi nhiều đồng minh châu Âu ngăn Mỹ sử dụng căn cứ và không phận để tấn công Iran. Ông cho rằng nếu liên minh không hỗ trợ lợi ích an ninh của Mỹ, giá trị chiến lược của NATO sẽ suy giảm, nhất là khi chiến dịch quân sự tại Iran sắp sang giai đoạn mới.

3. Dòng trạng thái đăng trên MXH X tối 1/4 của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth với nội dung “Back to the Stone Age” lặp lại phát biểu cùng ngày của Tổng thống Trump, trong đó cảnh báo sẽ đưa Iran “trở về thời kỳ đồ đá” nếu xung đột tiếp diễn. Thông điệp thể hiện lập trường cứng rắn và nguy cơ leo thang quân sự trong thời gian tới.

4. Trong bài phát biểu truyền hình trực tiếp tối 1/4, TT Trump cho biết Mỹ sẽ kết thúc chiến dịch quân sự, rút quân khỏi Trung Đông, nhưng vẫn giữ khả năng mở lại các cuộc tấn công điểm nếu tình hình thay đổi. Ông Trump khẳng định chiến dịch năm tuần qua đã đạt kết quả lớn, trong khi Reuters/Ipsos ghi nhận khoảng hai phần ba người dân Mỹ muốn sớm chấm dứt can dự vào cuộc chiến.

5. Anh đang dẫn đầu một liên minh gồm 35 nước nhằm gây sức ép buộc Iran mở lại eo biển Hormuz thông qua ngoại giao, trừng phạt và các phương án an ninh hậu xung đột. Ngoại trưởng Yvette Cooper chủ trì họp trực tuyến với Pháp, Đức, Nhật Bản và UAE, trong khi Mỹ không tham gia do bất đồng chiến lược hiện nay.

6. Iran tấn công tàu dầu Qatar, thừa nhận liên lạc trực tiếp với Mỹ. Iran bị cáo buộc phóng tên lửa vào một tàu chở dầu của Qatar giữa lúc thừa nhận vẫn duy trì tiếp xúc trực tiếp với Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff. Tehran bác đề xuất ngừng bắn, đưa ra năm điều kiện, trong đó có bồi thường chiến tranh, quyền kiểm soát Hormuz và bảo đảm Mỹ không tái khởi động xung đột.

7. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian công bố thư ngỏ gửi nhân dân Mỹ, khẳng định Iran xây dựng năng lực quân sự để tự vệ chứ không nhằm đe dọa. Ông nhắc lại cuộc đảo chính năm 1953, chỉ trích các lệnh trừng phạt kéo dài nhiều thập kỷ và kêu gọi người dân Mỹ nhìn lại vai trò của Washington trong cuộc chiến hiện nay.

8. Khủng hoảng năng lượng từ chiến tranh Iran có thể kéo dài. Các chuyên gia năng lượng cảnh báo cú sốc dầu mỏ từ chiến tranh Iran có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, vì hạ tầng khai thác, vận chuyển và lưu trữ bị hư hại nặng. Ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại, quá trình phục hồi sản lượng toàn cầu vẫn sẽ chậm, tiếp tục gây áp lực lên lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

9. Ngân hàng Trung ương Anh cảnh báo chiến tranh tại Iran đang làm kinh tế toàn cầu khó lường hơn, đẩy giá năng lượng tăng mạnh và gây chấn động thị trường tín dụng. Thống đốc Andrew Bailey cho biết các quỹ phòng hộ đã hủy khoảng 19 tỷ bảng cược lãi suất, trong khi hơn 1.500 sản phẩm vay thế chấp đã bị rút khỏi thị trường tài chính.

10..UAE đang chuẩn bị phối hợp với Mỹ để dùng vũ lực mở lại eo biển Hormuz, sau hơn 2.000 vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái mà Abu Dhabi quy trách nhiệm cho Iran. UAE vận động lập liên minh quốc tế, thúc đẩy nghị quyết Liên hợp quốc và sẵn sàng hỗ trợ rà phá bom mìn trên biển.

02/04
1. Tổng thống Donald Trump vừa đăng trên tài khoản cá nhân của mình trên MXH Truth Social rằng quân đội Mỹ – được ông mô tả là mạnh nhất thế giới – vẫn chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại tại Iran. Ông Trump cảnh báo các mục tiêu tiếp theo sẽ là cầu và nhà máy điện, đồng thời nhấn mạnh ban lãnh đạo mới của Iran cần hành động ngay lập tức.

2. Đồng USD tăng mạnh sau phát biểu của TT Trump về việc Mỹ sẽ tiếp tục tấn công Iran trong 2-3 tuần tới. Chỉ số Dollar Index tăng lên 100,24, trong khi giá dầu Brent vọt sát 110 USD/thùng vì lo ngại gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz. Tâm lý trú ẩn lan rộng, còn thị trường tài chính toàn cầu trở nên đặc biệt thận trọng.

3. Iran đang thay đổi chiến thuật quân sự khi kho tên lửa suy giảm sau nhiều tuần giao tranh. Thay vì bắn ồ ạt, Tehran chuyển sang bảo tồn hỏa lực, dùng bệ phóng di động và lựa chọn mục tiêu trọng yếu hơn. Dù cường độ tấn công giảm, các đòn đánh vào hạ tầng năng lượng, radar và căn cứ Mỹ vẫn đủ sức kéo dài chiến tranh.

4 Cầu đường cao tốc B1, được xem là cây cầu cao nhất Trung Đông của Iran, đã sụp đổ sau không kích của Mỹ. Tuyến đường nối Tehran với Karaj này bị coi là mắt xích hậu cần quan trọng cho lực lượng tên lửa và UAV. Iran xác nhận thiệt hại nghiêm trọng, thương vong dân sự, đồng thời đe dọa trả đũa vào hạ tầng của đồng minh Mỹ.

5. Các chuyên gia cho rằng tên lửa Iran gần đây đạt độ chính xác cao hơn nhờ tích hợp với hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu của Trung Quốc. Nhận định này làm dấy lên lo ngại về chiều sâu hợp tác công nghệ giữa Tehran và Bắc Kinh. Trong mắt Washington, xung đột Iran không còn thuần túy khu vực mà gắn chặt với cạnh tranh chiến lược toàn cầu.

6. Cơ quan tình báo Mỹ cảnh báo Iran có thể trả đũa ngay trên lãnh thổ Mỹ bằng các hình thức phi truyền thống như tấn công mạng, phá hoại hạ tầng, UAV giá rẻ, ám sát hoặc bắt cóc. Báo động được nâng cao trước các dịp lễ lớn. TT Trump tuyên bố nếu điều đó xảy ra, Mỹ sẽ phá hủy hạ tầng năng lượng chủ chốt của Iran.

7. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ yêu cầu Đại tướng Randy George, Tham mưu trưởng Lục quân, nghỉ hưu ngay giữa lúc chiến tranh Iran tiếp diễn. Quyết định này rút ngắn nhiệm kỳ của ông đến năm 2027, phản ánh sự thay đổi sâu trong bộ máy quân sự. Chính quyền TT Trump cho rằng việc thay người nhằm siết kỷ luật, ngăn rò rỉ và bảo đảm thống nhất chỉ huy.

8. Washington đang tính đến kịch bản sử dụng Thủy quân lục chiến để mở lại eo biển Hormuz và kiểm soát các kho uranium làm giàu của Iran. Mục tiêu là vừa xử lý chương trình hạt nhân, vừa tạo ưu thế trên bàn đàm phán. Tuy nhiên, các đồng minh vùng Vịnh lo ngại một chiến dịch trên bộ sẽ đẩy Trung Đông vào bất ổn kéo dài.

9. Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến sang Washington để gặp TT Trump sau các phát biểu chỉ trích NATO và đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh. Tranh cãi tập trung vào việc các đồng minh châu Âu chưa chia sẻ đủ gánh nặng trong khủng hoảng Iran và eo biển Hormuz. Cuộc gặp được xem là nỗ lực quan trọng nhằm ngăn rạn nứt chiến lược sâu hơn.

10. Dưới sự dẫn dắt của Anh, hơn 40 quốc gia đã họp trực tuyến để bàn cách khai thông eo biển Hormuz, sau khi Iran gia tăng các cuộc tấn công vào tàu thương mại. Mỹ không tham gia. Nhiều nước yêu cầu Tehran chấm dứt phong tỏa, nhưng chưa nước nào sẵn sàng dùng vũ lực, khiến giải pháp ngoại giao tiếp tục được đặt lên hàng đầu.

03/04
1. Theo The Wall Street Journal, nỗ lực đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran do Pakistan làm trung gian đã thất bại. Các bên trung gian cho biết đàm phán rơi vào bế tắc khi Iran từ chối gặp phái đoàn Mỹ tại Islamabad và bác bỏ các yêu cầu từ phía Washington.

2. Iran tuyên bố bắn rơi một máy bay chiến đấu F-15E của Mỹ trên không phận nước này. 2 Phi công Mỹ đã nhảy dù thoát hiểm. Lực lượng Mỹ tiến hành cứu hộ khẩn cấp, một phi công đã được cứu sống và đưa về an toàn. Phi công thứ hai vẫn đang tìm kiếm (có tin chưa được kiểm chứng là đã được giải cứu).. Đây là lần đầu Iran bắn rơi máy bay Mỹ có người lái trong xung đột hiện tại.

 
3. Eo biển Hormuz tiếp tục bị đe dọa khi Iran kiểm soát thực tế khu vực, khiến lưu lượng vận tải giảm mạnh. Một số tàu Pháp và Nhật Bản buộc phải di chuyển sát bờ Oman để tránh rủi ro. Tình trạng phong tỏa khiến khoảng 20% nguồn cung dầu và LNG toàn cầu bị gián đoạn, làm gia tăng lo ngại lạm phát năng lượng.

4. Chiến tranh Iran đẩy giá dầu tăng mạnh, buộc Mỹ phải tính đến việc sử dụng thêm dầu từ Kho Dự trữ Chiến lược. Giá xăng tại Mỹ vượt 4 USD/gallon, tạo áp lực lên người tiêu dùng. Nguy cơ Hormuz bị đóng hoàn toàn có thể khiến thị trường thiếu hụt nghiêm trọng và làm suy yếu ổn định kinh tế toàn cầu.

5. Cuộc chiến tại Iran gây hiệu ứng dây chuyền sang châu Á khi nguồn cung năng lượng bị gián đoạn. Nhiều quốc gia như Pakistan và Bangladesh ghi nhận bạo động tại các trạm xăng do thiếu nhiên liệu. Hệ thống phân phối đứng trước nguy cơ sụp đổ khi giá dầu tăng cao và nguồn cung qua Hormuz bị cắt giảm nghiêm trọng.

6. Hội đồng Bảo an tiếp tục bế tắc khi tranh cãi về cách xử lý khủng hoảng Hormuz. Nga và Trung Quốc phản đối việc hợp thức hóa sử dụng vũ lực, trong khi Mỹ và đồng minh thúc đẩy hành động mạnh để đối phó Iran. Sự chia rẽ này khiến nỗ lực quốc tế nhằm đảm bảo an ninh hàng hải chưa đạt được đồng thuận.

7. Theo The New York Times, Iran nhanh chóng khôi phục các hầm chứa và bệ phóng tên lửa bị tấn công. Tình báo Mỹ cho biết Tehran giảm nhịp phóng để tiết kiệm nguồn lực, đồng thời che giấu khí tài dưới lòng đất và sử dụng mục tiêu giả, khiến việc đánh giá và vô hiệu hóa năng lực tên lửa trở nên khó khăn hơn.

8. TT Belarus Alexander Lukashenko, ông từng khuyên Tổng thống Mỹ không can dự vào chiến tranh Israel–Iran, cảnh báo nguy cơ thương vong kéo dài. Ông Lukashenko cho rằng Mỹ đang dần rút khỏi xung đột, đồng thời nhấn mạnh vai trò của dầu mỏ và đảo Kharg trong tính toán chiến lược khu vực.

9. Theo Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Washington đã tấn công 12.300 mục tiêu tại Iran nhằm phá vỡ hệ thống an ninh của Tehran. Mỹ cũng triển khai máy bay tác chiến điện tử EA-37B, với mục tiêu làm tê liệt năng lực radar, thông tin và chỉ huy trên toàn chiến trường.

10. Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, châu Âu đã sai lầm khi ủng hộ Mỹ trong chiến tranh với Iran, kỳ vọng đổi lại sự hỗ trợ đối phó Nga. Ông Araghchi cũng nêu nghịch lý khi Washington từng gây áp lực với Ấn Độ về dầu Nga, nhưng nay lại khuyến khích nhập khẩu để ổn định thị trường.

04/04
1. Tổng thống Trump tuyên bố trên tài khoản cá nhân của mình trên MXH Truth Social rằng Mỹ đã thực hiện thành công chiến dịch giải cứu phi công thứ hai của máy bay F-15 bị bắn rơi và mắc kẹt sâu trong lãnh thổ Iran. Chiến dịch huy động nhiều máy bay, hoàn tất không tổn thất. Một phi công khác cũng đã được giải cứu trước đó. Ông Trump khẳng định đây là minh chứng cho ưu thế quân sự vượt trội của Mỹ.

2. Iran áp đặt trừng phạt Mỹ và châu Âu, đồng thời đề xuất cơ chế mới tại Hormuz có thể làm suy yếu hệ thống petrodollar. Với 20% dầu toàn cầu đi qua tuyến này, giá năng lượng tăng mạnh. Nếu châu Âu chuyển sang thanh toán bằng euro hoặc nhân dân tệ, vai trò của USD trong hệ thống tài chính toàn cầu có thể suy giảm đáng kể.

3. Theo Reuters, việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz hơn bốn tuần qua đang gây nghẹt thở cho kinh tế toàn cầu. Trước tình hình chiến sự leo thang, TT Trump cân nhắc đưa bộ binh vào khu vực để mở lại tuyến đường huyết mạch quan trọng nhất thế giới. Trong khi đó, các quốc gia vùng Vịnh ráo riết đầu tư vào mạng lưới đường ống mới ở trên bộ để giảm thiểu rủi ro khi vận chuyển qua Eo biển Hormuz.

4. Theo The Hill, Mỹ hoàn toàn có thể đánh bại Iran bằng chiến lược tiêu hao, tập trung làm suy yếu chế độ từ bên trong thay vì xâm lược quy mô lớn. Chìa khóa nằm ở việc hỗ trợ các nhóm đối lập và duy trì áp lực kinh tế tối đa. Việc cắt đứt nguồn xuất khẩu dầu sang Trung Quốc sẽ làm xói mòn nền tảng tài chính của Tehran.

5.Nga lên án mạnh các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran, khiến một nhân viên thiệt mạng, hệ thống phòng thủ bị phá hủy và cảnh báo nguy cơ thảm họa hạt nhân. Moscow hiện đang sơ tán chuyên gia và kêu gọi chấm dứt tấn công, nhấn mạnh hành động này vi phạm nghiêm trọng các chuẩn mực an toàn hạt nhân quốc tế.

6. Iran thông báo sẽ sớm triển khai hệ thống phòng không mới trên chiến trường để đối phó Mỹ và Israel. Trước đó, Tehran tuyên bố đã bắn hạ tiêm kích F-15E và A-10C của Mỹ, đồng thời gây hư hại nhiều trực thăng cứu hộ. Động thái cho thấy Iran đang tăng cường năng lực phòng thủ và phản công trên không.

7. Washington Post cho biết các công ty tư nhân Trung Quốc đang sử dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu nguồn mở, theo dõi mọi chuyển động của quân đội Mỹ tại Iran. Thông tin về căn cứ và lộ trình tàu sân bay được rao bán công khai. Bắc Kinh bị cáo buộc âm thầm ủng hộ hoạt động này như một phần của chiến lược quân sự.

8. Theo Oilprice, chiến dịch không kích vào Iran giúp Trung Quốc nhận diện những hạn chế trong khả năng quản lý chiến lược của chính quyền Trump. Điểm yếu đáng báo động nhất là tốc độ tiêu thụ đạn dược và tên lửa đánh chặn của Mỹ vượt xa khả năng sản xuất. Đây có thể là cửa sổ chiến lược cho Bắc Kinh thực hiện các động thái mới.

9 Theo Fortune, dù có thể thất bại về quân sự, Iran đang thắng trong cuộc chiến năng lượng khi kiểm soát dòng chảy qua eo biển Hormuz. Tehran chọn lọc đối tác, cho phép dầu chảy sang Trung Quốc nhưng bóp nghẹt nguồn cung phương Tây. Giá dầu vượt ngưỡng 140 USD mỗi thùng (Dated Brent) đang gây ra những rạn nứt nghiêm trọng trong hệ thống liên minh của Mỹ.

10. Lưu lượng qua eo biển Hormuz đạt mức cao nhất kể từ khi chiến dịch quân sự bắt đầu, với 211 chuyến hàng hóa từ ngày 1/3. Khoảng 72% có liên hệ Iran và đều đi qua trạm Larak do IRGC kiểm soát. Trước chiến tranh là 138 tàu/ngày. Iran đang vận hành tuyến này, không mở lại hoàn toàn.

11. Khảo sát mới của CNN cho thấy đa số người Mỹ phản đối chiến tranh trên bộ với Iran. Cụ thể, 68% không ủng hộ, chỉ 11% tán thành, và 21% chưa có quan điểm rõ ràng. Kết quả phản ánh tâm lý thận trọng của công chúng trước nguy cơ leo thang xung đột quân sự trực tiếp tại Trung Đông.

05/04
1. TT Trump ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trước 8 giờ tối Bờ Đông Mỹ ngày 07/04 - 7 giờ sáng giờ Việt Nam ngày 08/04 nếu không Washington sẽ cân nhắc không kích các mục tiêu hạ tầng như nhà máy điện và cầu cống. Hạn chót này đang trở thành tâm điểm theo dõi của Phố Wall và thị trường năng lượng.

2. Iran cảnh báo có thể nhắm vào các tuyến cáp ngầm tại Vịnh Ba Tư, làm dấy lên lo ngại về gián đoạn internet toàn cầu. Khu vực này là điểm trung chuyển dữ liệu quan trọng, nơi phần lớn lưu lượng internet quốc tế đi qua. Bất kỳ cuộc tấn công nào cũng có thể ảnh hưởng hệ thống ngân hàng, viễn thông và nhiều hoạt động kinh tế số toàn cầu.

3. Cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton cho rằng châu Âu đã mắc sai lầm chiến lược khi không tham gia xung đột Iran. Ông Bolton nhận định điều này có thể tạo điều kiện để Washington điều chỉnh, giảm mức độ hỗ trợ Ukraine vì cuộc chiến này không phải là ưu tiên của Mỹ.

 
4. OPEC+ quyết định tăng thêm 206.000 thùng dầu mỗi ngày bắt đầu từ tháng Năm, nhưng tác động thực tế bị hạn chế vì Iran vẫn phong tỏa eo biển Hormuz. Giá xăng trung bình tại Mỹ hiện đã vượt 4 USD/gallon. Iran tiếp tục dùng thiết bị bay không người lái đánh vào hạ tầng năng lượng các quốc gia vùng Vịnh, còn Washington và Tehran đều giữ lập trường cứng rắn trong đàm phán, khiến khủng hoảng tiếp tục kéo dài.

5. Tổng thống Zelensky lo ngại cuộc chiến Mỹ - Iran sẽ làm phương Tây giảm ưu tiên dành cho Ukraine, trong lúc Kiev thiếu hệ thống Patriot và đạn dược. Giá dầu tăng vì Hormuz bị phong tỏa cũng gián tiếp hỗ trợ kinh tế Nga. Ukraine đề nghị chia sẻ kinh nghiệm chống thiết bị bay không người lái do Iran sản xuất và bảo vệ an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz.

6. Nhiều đánh giá cho rằng các đòn tấn công của Mỹ và Israel đang vô tình đẩy Iran thành chính quyền quân sự do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) chi phối. Quyền lực ngày càng tập trung vào giới tướng lĩnh, trong khi các nhân vật ôn hòa bị gạt bỏ. Điều này khiến Iran cứng rắn hơn, kiểm soát Hormuz chặt hơn và làm triển vọng đàm phán ngoại giao thêm mong manh.

7. Oman và Iran đang đàm phán tại Muscat nhằm tìm giải pháp lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Oman đưa ra các đề xuất kỹ thuật để giảm tác động của phong tỏa, còn Iran soạn thảo quy định mới về giám sát quá cảnh. Khoảng 3.000 tàu hàng vẫn mắc kẹt, cho thấy bất ổn năng lượng toàn cầu chưa có dấu hiệu sớm chấm dứt.

8. Trung Quốc tuyên bố sẵn sàng phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an để hạ nhiệt Trung Đông, nhấn mạnh giải pháp cho Hormuz phải bắt đầu bằng ngừng bắn. Bắc Kinh và Moscow cùng phản đối các hành động quân sự nhằm vào Iran, đồng thời muốn thúc đẩy lập trường cân bằng hơn. Trung Quốc đặc biệt lo nguồn dầu và thương mại toàn cầu tiếp tục gián đoạn.

9..TT Trump tuyên bố dành “quyền miễn tử” cho các nhà đàm phán Iran để duy trì đối thoại, nhưng đồng thời cảnh báo sẽ phá hủy cầu cống và nhà máy điện nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận. Ông còn ấn định hạn chót mở Hormuz vào tối thứ Ba. Cách tiếp cận này cho thấy Washington đang kết hợp đe dọa quân sự với sức ép đàm phán trực tiếp.

10. Ngoại trưởng Iran và Nga điện đàm về tình hình xung đột, trong đó Tehran kêu gọi các tổ chức quốc tế lên án các cuộc tấn công và bảo vệ cơ sở dân sự. Nga tái khẳng định lập trường phản đối các hành động quân sự nhằm vào Iran, nhấn mạnh cần ngăn leo thang, bảo vệ cơ sở hạt nhân dân sự và thúc đẩy giải pháp thông qua luật pháp quốc tế.

Nội dung được phân tích bởi đội ngũ GDHH247 (vui lòng copy nhớ ghi nguồn):
Mr. Long – Chuyên gia Phân tích Vĩ mô & Chiến lược Hàng hóa.
Zalo/Call: 0921.996.911
Nhóm Zalo tư vấn của đội ngũ GDHH247: https://zalo.me/g/ljowni188