CẬP NHẬT TÌNH HÌNH CHIẾN TRANH MỸ - IRAN (TUẦN 6 TỪ 06/04 - 12/04)

06/04
1. Tehran bác đề xuất ngừng bắn 45 ngày, khẳng định chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt chiến tranh hoàn toàn, dỡ bỏ trừng phạt và bảo đảm an ninh khu vực. Iran coi Hormuz là đòn bẩy chiến lược then chốt, nơi vận chuyển khoảng 21 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương gần 20% nguồn cung toàn cầu.

2. Tổng thống Donald Trump tuyên bố hạn chót tối 7/4 là cuối cùng, không gia hạn thêm. Ông Trump cảnh báo Mỹ sẽ tấn công hạ tầng thiết yếu và Iran có thể bị “xóa sổ rất nhanh” nếu không mở cửa Eo biển Hormuz. Trong khi đó, Lầu Năm Góc cho biết đang chuẩn bị đợt không kích quy mô lớn nhất kể từ đầu chiến sự, với hàng trăm mục tiêu trọng yếu tại Iran nếu TT ra lệnh.

3. Iran phản ứng cứng rắn, gọi các đe dọa của Mỹ là vô giá trị và khẳng định sẽ không lùi bước. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) khẳng định năng lực tên lửa và thiết bị bay không người lái vẫn nguyên vẹn, với hàng nghìn đầu đạn có thể bao phủ toàn bộ khu vực Trung Đông.

4. Nga cảnh báo Trung Đông đang trượt vào vòng xoáy nguy hiểm, kêu gọi các bên kiềm chế. Moscow cho rằng xung đột Iran không còn là vấn đề khu vực mà đã trở thành yếu tố có thể gây bất ổn toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động mạnh.

5. Israel tiếp tục không kích các cơ sở năng lượng tại South Pars, mỏ khí lớn nhất thế giới. Khu vực này chiếm khoảng 10% sản lượng khí toàn cầu, nên các đòn tấn công có thể tác động trực tiếp tới nguồn cung năng lượng quốc tế trong trung hạn.

6. Iran cáo buộc cơ quan giám sát hạt nhân quốc tế phản ứng yếu trước các cuộc tấn công vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr. Tehran cho biết cơ sở này đã bị đánh nhiều lần trong 10 ngày, cảnh báo nguy cơ rò rỉ phóng xạ có thể ảnh hưởng toàn bộ khu vực Vùng Vịnh.

7. UAE tuyên bố mọi thỏa thuận Mỹ - Iran phải bảo đảm tự do hàng hải tại Hormuz. Abu Dhabi nhấn mạnh tuyến này xử lý khoảng 30% thương mại dầu đường biển toàn cầu, cảnh báo việc biến Hormuz thành công cụ chính trị sẽ gây bất ổn lâu dài cho thị trường năng lượng.

8. Quỹ Tiền tệ Quốc tế cảnh báo xung đột Trung Đông sẽ làm giảm tăng trưởng toàn cầu và đẩy lạm phát tăng, trong khi CEO JP Morgan Jamie Dimon nhận định chiến tranh Iran có thể khiến giá năng lượng, vận tải và hàng hóa tăng mạnh, buộc Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn, làm gia tăng rủi ro tài chính và gián đoạn chuỗi cung ứng.

9. Khủng hoảng năng lượng do chiến tranh Mỹ-Iran đang thúc đẩy nhiều nước tăng tốc chuyển sang năng lượng tái tạo, qua đó tạo lợi thế cho Trung Quốc. Nhờ kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng công nghệ sạch, Bắc Kinh hưởng lợi từ nhu cầu điện mặt trời, điện gió và pin tăng mạnh khi giá nhiên liệu hóa thạch biến động liên tục.

10. Triều Tiên được cho là đang giữ khoảng cách với Iran để duy trì cơ hội mở lại đối thoại với Mỹ. Bình Nhưỡng chưa gửi hỗ trợ quân sự cho Tehran và phản ứng khá dè dặt trước xung đột. Điều đó cho thấy họ đang tính toán lại vị thế ngoại giao của mình sau những biến động lớn tại khu vực Trung Đông.


07/04
1. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo trên MXH X: Iran, Hoa Kỳ và các đồng minh đã nhất trí ngừng bắn ngay lập tức trên mọi mặt trận, kể cả Lebanon. Ông hoan nghênh quyết định, cảm ơn lãnh đạo hai bên và mời đàm phán tại Islamabad ngày 10/4/2026, kỳ vọng tiến tới thỏa thuận toàn diện, củng cố hòa bình, ổn định khu vực lâu dài.

2. Iran xác nhận mở eo biển Hormuz để bảo đảm hành lang an toàn tàu thuyền qua lại sau thỏa thuận với Tổng thống Trump. Ngoại trưởng Seyed Abbas Araghchi cho biết tuần tới việc di chuyển sẽ khả thi nhờ phối hợp với Lực lượng Vũ trang Iran, đồng thời chấp nhận ngừng bắn nếu các cuộc tấn công chấm dứt.

3. Iran đang thúc đẩy ý tưởng thu phí tàu thuyền qua Hormuz như một phần của thỏa thuận hậu chiến. Reuters cho biết mức phí dự kiến sẽ thay đổi theo loại tàu, loại hàng và điều kiện thực tế. Tuy nhiên, Mỹ, các nước Vùng Vịnh và giới vận tải phản đối mạnh, vì luật biển quốc tế không cho phép thu phí đơn thuần với quyền quá cảnh eo biển tự nhiên.

 
4. Thị trường tài chính và năng lượng phản ứng cực mạnh theo từng nhịp tin. Sau khi ông Trump chấp nhận đình chiến hai tuần, dầu lao dốc còn khoảng 94–95 USD/thùng tại Mỹ, Brent và WTI giảm khoảng 15%, xuống còn 95 USD/thùng còn chứng khoán Mỹ bật tăng mạnh. S&P 500 futures tăng hơn 2%, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ hạ nhiệt khi nhà đầu tư tạm thời rời trạng thái hoảng loạn.

 
5. Iran ngày 7/4 tuyên bố đã tấn công tổ hợp hóa dầu Jubail của Saudi Arabia bằng tên lửa tầm trung và UAV tự sát. Tehran nói đây là hành động đáp trả các vụ nổ tại Asaluyeh thuộc South Pars. Dù Saudi chặn được một phần đạn bay, vụ việc cho thấy Iran vẫn có khả năng đánh vào các trung tâm công nghiệp năng lượng then chốt của Vùng Vịnh.

 
6. Tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Nga và Trung Quốc ngày 7/4 đã phủ quyết dự thảo nghị quyết do Bahrain bảo trợ nhằm thúc đẩy phối hợp quốc tế bảo vệ vận tải thương mại qua Hormuz. Moscow và Bắc Kinh cho rằng văn bản nghiêng về Mỹ và Israel, trong khi phương Tây coi động thái này là cản trở nỗ lực ổn định tuyến năng lượng chiến lược.

 
7. Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá cú sốc dầu khí hiện nay còn nghiêm trọng hơn cộng gộp các khủng hoảng 1973, 1979 và 2022. Nhận định này xuất hiện khi Hormuz bị phong tỏa gần như hoàn toàn, khiến khoảng 20% dầu khí toàn cầu bị ảnh hưởng. IEA cho biết các nước thành viên đã tiếp tục sử dụng kho dự trữ chiến lược để giảm sốc cung.

 
8. Saudi Arabia đang gánh tổn thất nguồn cung ngày càng rõ. Reuters cho biết nước này đã phải cắt khoảng 2 triệu thùng/ngày sản lượng dầu, còn quanh 8 triệu thùng/ngày kể từ khi chiến tranh bùng nổ. Nhà máy lọc dầu Ras Tanura công suất 550.000 thùng/ngày vẫn đình chỉ, còn một phần xuất khẩu được chuyển sang Yanbu ở Biển Đỏ để né rủi ro Hormuz.

 
9. UBS ngày 7/4 đã hạ mục tiêu S&P 500 năm 2026 vì rủi ro xung đột Trung Đông kéo dài. Ngân hàng này cho rằng giá năng lượng tăng và thiệt hại hạ tầng sẽ làm chậm phục hồi sản xuất, đồng thời lùi kỳ vọng Fed giảm lãi suất sang tháng 9 và tháng 12. Đây là dấu hiệu rõ rằng chiến sự Mỹ-Iran đã trở thành biến số vĩ mô lớn.

 
10. Reuters cho biết hai tàu chở LNG của Qatar đã bị chặn ngày 6/4 và tới 7/4 vẫn chưa có chuyến LNG nào rời Vùng Vịnh. Diễn biến này cho thấy thị trường khí đốt chưa thoát khỏi trạng thái nghẽn nghiêm trọng, dù xuất hiện tín hiệu đình chiến. Việc Qatar gián đoạn xuất khẩu tiếp tục làm tăng rủi ro với châu Á và châu Âu.

08/04
1. Thị trường chứng khoán Mỹ tăng mạnh nhờ tâm lý lạc quan sau thông tin Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần. Chỉ số Dow Jones tăng hơn 1.300 điểm (+2,9%), Nasdaq tăng 2,8% và S&P 500 tăng 2,5%, đánh dấu chuỗi sáu phiên tăng liên tiếp, khi nhà đầu tư quay lại các tài sản rủi ro.

2. Trước cuộc gặp với TTK NATO Mark Rutte, Ngoại trưởng Mỹ Rubio tuyên bố Mỹ sẽ xem xét lại quan hệ với NATO sau khi chấm dứt cuộc chiến với Iran. Căng thẳng gia tăng khi nhiều nước từ chối hỗ trợ chiến dịch quân sự và Mỹ chỉ trích nặng nề các đồng minh. Trong khi đó, châu Âu còn bị giáng đòn kinh tế nghiêm trọng từ sự gián đoạn dầu tại Hormuz.

 
3. Chính quyền TT Trump dự kiến giảm yêu cầu ngân sách chiến tranh liên quan Iran xuống còn 80–100 tỷ USD, so với hơn 200 tỷ USD đề xuất ban đầu. Trong khi đó, đề nghị ngân sách quốc phòng cho năm 2027 vẫn giữ mức khoảng 1.500 tỷ USD. Đề nghị mọi được đưa ra nhằm tránh chồng chéo đầu tư công nghiệp quốc phòng.

4. Theo Axios, lệnh ngừng bắn Mỹ–Iran chưa đầy 24 giờ đã rạn nứt vì bất đồng về Lebanon. Iran tin áp dụng toàn khu vực, Israel thì không. Phó Tổng thống Vance gọi đây là “hiểu lầm hợp pháp”. Israel tiếp tục không kích lớn vào Lebanon, còn Iran dọa rút đàm phán và tái phong tỏa Hormuz nếu thỏa thuận ngừng bắn không được tôn trọng.

5. Giám đốc FBI thông báo đã bắt giữ một cựu nhân viên Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Hoa Kỳ vì làm rò rỉ thông tin mật cho truyền thông. Trước đó, Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẽ truy tìm người tiết lộ vụ phi công mất tích. Vụ bắt giữ được xem là hệ quả đầu tiên từ cam kết này.

6. Ấn Độ kỳ vọng Mỹ gia hạn miễn trừ dầu Nga hết hạn ngày 12/4 nhằm duy trì nguồn cung và tránh giá tăng trở lại sau khi thị trường vừa ổn định nhờ hạ nhiệt căng thẳng Iran. Tuy nhiên, bước đi này khiến Washington lúng túng: gia hạn giúp ổn định giá nhưng làm giảm sức ép với Nga; không gia hạn sẽ siết nguồn cung, đẩy giá dầu tăng và gia tăng rủi ro kinh tế.

7. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ phải chọn giữa ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh, khi Israel tuyên bố không áp dụng thỏa thuận với Hezbollah và mở chiến dịch “Eternal Darkness” tại Lebanon. Tehran coi tấn công Hezbollah là tấn công trực tiếp vào Iran, vì vậy IRGC khẳng định đang chuẩn bị đáp trả mạnh nhằm bảo vệ lợi ích chiến lược.

8. Thủ tướng Israel Netanyahu nhấn mạnh ngừng bắn chỉ là bước trung gian trong chiến lược, không phải điểm kết thúc xung đột, đồng thời khẳng định Israel sẽ tiếp tục theo đuổi các mục tiêu an ninh cốt lõi. Ông Netanyahu tuyên bố chương trình làm giàu uranium của Iran phải bị loại bỏ, thông qua đàm phán hoặc bằng biện pháp quân sự nếu cần thiết.

9. Iran thông báo với các bên trung gian Pakistan chỉ tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad nếu đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Tehran đang chuẩn bị đáp trả Israel sau các cuộc tấn công, cảnh báo sẽ hủy thỏa thuận và rút khỏi tiến trình đàm phán nếu các vi phạm ngừng bắn tiếp tục kéo dài.

10. Iran tuyên bố sẽ kiểm soát nghiêm ngặt tàu qua eo Hormuz, yêu cầu cung cấp thông tin hàng hóa và thu phí 1 USD mỗi thùng dầu. Khoảng 187 tàu với 175 triệu thùng dầu bị mắc kẹt. Dù giá dầu giảm còn 95 USD/thùng, dòng chảy năng lượng liên quan Iran vẫn bị tắc nghẽn nghiêm trọng. Trong khi đó, giá vàng biến động mạnh do căng thẳng liên quan Iran, từng vượt 4.800 USD/ounce trước khi điều chỉnh giảm.

 
11. Các quốc gia vùng Vịnh lo ngại Iran sẽ gia tăng sức mạnh và ảnh hưởng sau lệnh ngừng bắn, đặc biệt khi vẫn kiểm soát eo Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu toàn cầu. Iran có thể thu phí và định hình dòng chảy năng lượng, khiến các nước như Saudi Arabia và UAE lo ngại về cân bằng quyền lực khu vực.

12. Đề xuất của Iran về việc thu phí tại eo Hormuz bị cho là vi phạm nguyên tắc tự do hàng hải quốc tế. Tuy nhiên, nếu áp dụng, Iran có thể kiểm soát trực tiếp khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Một khoản phí nhỏ mỗi thùng dầu một USD có thể tạo ra nguồn thu hàng chục tỷ USD mỗi năm.

09/04
1. Tổng thống Trump tuyên bố quân đội Mỹ, tàu chiến và máy bay sẽ tiếp tục hiện diện quanh Iran cho đến khi Tehran thực hiện đầy đủ thỏa thuận. Trên Truth Social, ông cảnh báo nếu Iran không tuân thủ thì Mỹ sẽ “ ập tức khởi chiến”. Trong một diễn biến khác, TT Trump nhấn mạnh Washington không tìm kiếm thay đổi chế độ nhưng yêu cầu Tehran chấm dứt vĩnh viễn chương trình làm giàu uranium.

 
2. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố các đợt không kích lớn của Israel vào Lebanon khiến đàm phán trở nên vô nghĩa. Tehran coi đây là vi phạm tinh thần thỏa thuận ngừng bắn và tiếp tục khẳng định ủng hộ Lebanon. Lập trường này làm tăng nguy cơ tiến trình đàm phán Mỹ-Iran bị ảnh hưởng, khi hồ sơ Lebanon chưa được tách khỏi các cuộc mặc cả.

3. Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho biết các nước thành viên đang đánh giá khả năng đóng góp nhằm bảo đảm eo Hormuz luôn thông suốt. NATO đang thảo luận với Mỹ về phạm vi, thời điểm và cách triển khai hỗ trợ thực tế. Một số nước đã cam kết gửi tàu quét mìn, tàu hộ vệ và công nghệ radar để bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược.

4. Anh và Pháp bày tỏ quan ngại về khả năng Iran rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT). Các nhà lãnh đạo châu Âu kêu gọi Mỹ ưu tiên các cam kết ngoại giao thay vì chỉ dựa vào sức ép quân sự. Châu Âu lo ngại một cuộc xung đột tổng lực có thể dẫn đến khủng hoảng tị nạn mới ảnh hưởng đến biên giới lục địa.

5. Iran chỉ cho phép tối đa 15 tàu mỗi ngày đi qua eo Hormuz, thấp xa so với lưu lượng bình thường khoảng 140 chuyến/ngày. Động thái này cho thấy Tehran mới nới hạn chế rất chặt chẽ sau ngừng bắn, chưa khôi phục tự do hàng hải. Việc mở từng phần giúp Iran giữ đòn bẩy với Mỹ và thị trường năng lượng, đồng thời phát tín hiệu sẵn sàng đàm phán.

6. Truyền thông nhà nước Iran đăng tải hình ảnh các cuộc tập trận tên lửa tầm xa tại sa mạc trung tâm nước này. Đây được xem là thông điệp răn đe rõ ràng gửi tới các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực. Iran khẳng định sở hữu công nghệ tên lửa có khả năng vượt qua nhiều hệ thống phòng thủ hiện đại.

7. Cao ủy Phụ trách đối ngoại của EU Kaja Kallas kêu gọi lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran phải được mở rộng sang Lebanon. Bà cảnh báo các cuộc tấn công của Israel đang đặt thỏa thuận dưới áp lực rất lớn và cho rằng mức độ bạo lực hiện nay khó có thể được coi là tự vệ. Châu Âu đang gây sức ép để đạt được một khuôn khổ ngừng bắn rộng hơn.

7. Goldman Sachs cảnh báo khủng hoảng khí đốt hóa lỏng (LNG) toàn cầu có thể nghiêm trọng tương đương cú sốc dầu mỏ, sau khi hạ tầng khí hóa lỏng tại Qatar, chiếm khoảng 20% khí hóa lỏng toàn cầu, bị hư hại. Hiện giá khí đã tăng 50–70% và có thể tăng thêm. Việc khôi phục dự kiến mất 3–5 năm, khiến thị trường thiếu hụt kéo dài.

8. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo NATO không được để rạn nứt vì chiến tranh Mỹ–Iran, nhấn mạnh đoàn kết là nền tảng an ninh châu Âu. Berlin sẵn sàng hỗ trợ bảo vệ Hormuz nhưng yêu cầu cơ sở pháp lý rõ ràng và ngừng bắn bền vững, đồng thời thúc đẩy đối thoại với Iran nhằm giảm leo thang và duy trì vai trò trung gian của châu Âu.

9. Thủ tướng Israel Netanyahu nói muốn khởi động đàm phán hòa bình trực tiếp với Lebanon sớm nhất có thể, trong lúc vẫn tiếp tục gây sức ép quân sự lên Hezbollah. Nỗ lực ngoại giao này xuất hiện sau sức ép từ Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, tình hình thực địa vẫn rất bất ổn, nên triển vọng hạ nhiệt còn phụ thuộc vào việc Israel có kiềm chế không.

10. Hàn Quốc cử đặc phái viên tới Tehran nhằm thúc đẩy Iran giải phóng các tàu bị mắc kẹt tại Hormuz, trong bối cảnh nhập khẩu dầu từ Trung Đông bị gián đoạn hoàn toàn. Seoul ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng và đề xuất gói 17,1 tỷ USD để ứng phó khủng hoảng nguồn cung.

10/04
1. Tổng thống Trump ngày 10/4 tuyên bố Mỹ sẽ sớm mở lại eo Hormuz, đồng thời kêu gọi châu Âu tăng đóng góp quân sự để bảo đảm an ninh hàng hải. Ông cảnh báo Iran không được lợi dụng đàm phán, nhấn mạnh Mỹ không chấp nhận hạn chế lưu thông và sẵn sàng hành động nếu các cam kết bị vi phạm.

2. Phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu đã tới Islamabad chuẩn bị đối thoại với Iran, trong khi phía Iran đã có mặt từ trước. Washington giữ kỳ vọng thấp do khác biệt lớn về Hormuz, trừng phạt và an ninh, còn Pakistan nổi lên như trung gian mới trong cấu trúc ngoại giao khu vực đang thay đổi.

3. Dù đã đạt ngừng bắn từ ngày 8/4, lưu lượng tàu qua eo Hormuz vẫn gần như tê liệt. Chỉ khoảng 15 tàu được ghi nhận di chuyển, thấp hơn rất nhiều so với mức bình thường trước chiến tranh. Điều này cho thấy Iran vẫn kiểm soát chặt tuyến hàng hải chiến lược và chưa khôi phục lưu thông.

4. Lebanon và Israel đã đồng ý tổ chức gặp trực tiếp tại Washington trong tuần tới dưới sự trung gian của Mỹ. Động thái này cho thấy nỗ lực tách hồ sơ Lebanon khỏi đàm phán Mỹ – Iran, dù Tehran vẫn coi tình hình tại đây là một phần không thể tách rời trong các điều kiện thương lượng.

5. Lạm phát Mỹ tháng 3 vọt lên 3,3%, mức cao nhất trong 2 năm. Chiến tranh với Iran đẩy giá năng lượng và xăng dầu lên kỷ lục, thắt chặt chi tiêu dân cư. Dù có lệnh ngừng bắn, hệ lụy từ xung đột vẫn đe dọa giá vận chuyển và vật liệu. Fed đang chịu áp lực lớn về lãi suất trước cuộc họp tới.

6. Trung Quốc và Nga phủ quyết dự thảo mở lại eo biển Hormuz tại Liên Hợp Quốc. Bắc Kinh lập luận cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ các đòn tấn công của Mỹ và Israel vào Iran. Dù chịu thiệt hại năng lượng, Trung Quốc ưu tiên ổn định ngoại giao với Tehran hơn là ủng hộ các hành động quân sự do Mỹ dẫn đầu.

7. Chủ tịch Ngân hàng Thế giới cảnh báo xung đột Trung Đông có thể làm giảm tăng trưởng toàn cầu từ 0,3 đến 0,4 điểm phần trăm, và có thể lên tới 1 điểm nếu kéo dài. Nhận định này cho thấy tác động kinh tế của cuộc chiến Iran đang lan rộng vượt ra ngoài khu vực.

8. Tổng thống Pháp Macron cảnh báo dùng quân sự mở cửa eo biển Hormuz là phi thực tế và nguy hiểm. Ông cho rằng hành động cưỡng chế dễ dẫn đến chiến tranh khu vực do mối đe dọa tên lửa từ Iran. Pháp nhấn mạnh giải pháp ngoại giao và đàm phán chính trị để bảo vệ giao thương mà không leo thang quân sự.

9. Theo Reuters, Mỹ cảnh báo quan hệ với Trung Quốc sẽ phức tạp nếu Bắc Kinh hỗ trợ Iran đi ngược lại lợi ích Washington. Đại diện thương mại Greer nhấn mạnh Trung Quốc phải chịu trách nhiệm ổn định chung. Chuyến thăm của Tổng thống Trump tới Bắc Kinh sắp tới sẽ làm rõ các ranh giới đỏ về năng lực quân sự của Tehran.

10. Theo Bloomberg, Thủ tướng Anh Starmer tuyên bố lời đe dọa hủy diệt Iran của Tổng thống Trump không phù hợp với giá trị của Anh. London khẳng định không chấp nhận việc thu phí tại Hormuz và không bị lôi kéo vào chiến tranh. Anh đang thắt chặt quan hệ với EU để giảm phụ thuộc vào các quyết định bất ngờ từ Mỹ.

11. Niềm tin người tiêu dùng Mỹ chạm đáy lịch sử do giá cả leo thang từ cuộc chiến Iran. Chỉ số niềm tin giảm 11%, phản ánh sự bi quan bao trùm. Kỳ vọng lạm phát tăng thêm 1% khiến rủi ro suy thoái hiện hữu nếu người dân cắt giảm chi tiêu. Các nhà phân tích lo ngại xung đột là rào cản tăng trưởng lớn.

11/04
1. Tổng thống Trump xác nhận đàm phán Mỹ–Iran tại Islamabad đã bắt đầu, đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm hai nước nối lại tiếp xúc cấp cao trực tiếp. Ông Trump cho biết sẽ sớm đánh giá thiện chí của Tehran, đồng thời nhận định eo Hormuz sẽ mở lại khi các tuyến thay thế được thiết lập.

2. Trước thềm đàm phán tại Islamabad, Chủ tịch Quốc hội Iran Bagher Ghalibaf nhấn mạnh: “Nếu chúng tôi đàm phán tại Islamabad với các đại diện của ‘Nước Mỹ trên hết’ (America First), thì một thỏa thuận mang lại lợi ích cho cả hai bên và cho thế giới là có thể đạt được. Tuy nhiên, nếu chúng tôi phải đối mặt với các đại diện của ‘Israel trên hết’ (Israel First), thì sẽ không có thỏa thuận nào; chúng tôi buộc phải tiếp tục phòng vệ với sức mạnh còn lớn hơn trước, và thế giới sẽ phải chịu chi phí lớn hơn.”

 
3. Trong cuộc gặp Thủ tướng Pakistan, phái đoàn Iran nêu bốn điều kiện cốt lõi cho thỏa thuận: (i) Kiểm soát Eo biển Hormuz; (ii ) Dỡ trừng phạt kèm bồi thường chiến tranh; (iii) Giải phóng toàn bộ tài sản bị phong tỏa, và (iv) Thiết lập ngừng bắn lâu dài. Tehran không đề cập vấn đề làm giàu uranium trong danh sách ưu tiên.

4. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết lệnh ngừng bắn tại Lebanon là một phần trong khuôn khổ thỏa thuận và đã được Pakistan xác nhận. Tehran nhấn mạnh sẽ không tiến tới thỏa thuận hòa bình nếu các hoạt động quân sự nhằm vào Hezbollah chưa chấm dứt hoàn toàn từ phía Israel.

5. Theo Al Jazeera, đàm phán Mỹ–Iran tại Islamabad vẫn đang tiếp diễn và chưa có dấu hiệu kết thúc sớm. Phái đoàn Iran ở lại qua đêm, cho thấy trao đổi còn mở và chưa bế tắc. Hai bên đã trao đổi dự thảo ở cấp kỹ thuật, song phía Mỹ chịu áp lực thời gian khi Phó Tổng thống Vance chỉ lưu lại khoảng 24 giờ.

6. The Wall Street Journal nhận định trật tự tự do hàng hải đang thay đổi khi Iran áp dụng các khoản phí và hạn chế tại eo Hormuz. Động thái này làm suy yếu vai trò kiểm soát truyền thống của Mỹ, đồng thời tái định hình dòng chảy thương mại và chi phí vận tải toàn cầu theo hướng phân mảnh hơn.

7. Trên Truth Social, Tổng thống Trump cho biết nhiều tàu chở dầu trống đang hướng về Mỹ để lấy dầu và khí đốt chất lượng cao. Ông nhấn mạnh lợi thế nguồn cung vượt trội của Mỹ so với các nền kinh tế lớn khác, đồng thời khẳng định khả năng quay vòng nhanh để đáp ứng nhu cầu toàn cầu.

8. Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã bắt đầu quá trình “dọn dẹp” Eo biển Hormuz nhằm khôi phục lưu thông hàng hải. Lầu Năm Góc xác nhận lực lượng CENTCOM triển khai rà phá thủy lôi, với hai tàu chiến đi qua khu vực. Hoạt động diễn ra song song với đàm phán, khi Hormuz trở thành điểm đòn bẩy chiến lược.

9. Học giả Na Uy Glenn Diesen nhận định xung đột Iran có thể tác động lan tỏa tới chiến sự Ukraine. Giá dầu tăng giúp Nga củng cố sức mạnh tài chính, trong khi NATO bị phân tán nguồn lực, không đủ đạn dược cung cấp cho Ukraine. Ông Diesen cho rằng tương quan hiện tại khiến Kiev đối mặt lựa chọn khó khăn trong bối cảnh nguồn lực suy giảm nhanh.

10. Ngày 11/4, Giáo hoàng Leo kêu gọi chấm dứt “sự điên rồ của chiến tranh” khi Mỹ và Iran bắt đầu đối thoại. Ông nhấn mạnh cần ưu tiên đối thoại thay vì tái vũ trang, đồng thời phản đối việc sử dụng ngôn ngữ tôn giáo để biện minh cho bạo lực trong bối cảnh căng thẳng leo thang.

12/04
1. CENTCOM (Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ) sẽ thực thi phong tỏa mọi hoạt động hàng hải ra vào các cảng Iran từ 21:00 giờ ngày 13/4 (giờ HN), theo chỉ đạo của TT Trump. Lệnh áp dụng với tàu mọi quốc gia, không cản trở quá cảnh qua eo Hormuz, yêu cầu thủy thủ theo dõi thông báo hàng hải chính thức.

2. Mỹ công bố các lằn ranh đỏ sau khi đàm phán Islamabad thất bại, yêu cầu Iran chấm dứt làm giàu uranium, tháo dỡ các cơ sở hạt nhân trọng yếu và mở hoàn toàn eo Hormuz không thu phí. Washington còn đòi Tehran ngừng hỗ trợ Hamas, Hezbollah, Houthi, trong khi lệnh ngừng bắn mong manh từ ngày 8/4 vẫn duy trì.

3. Iran phản ứng mạnh, khẳng định mọi hành động can thiệp vào quyền kiểm soát eo Hormuz sẽ bị đáp trả. Bộ Quốc phòng và IRGC tuyên bố lực lượng hải quân đã đặt trong tình trạng sẵn sàng cao, đồng thời nhấn mạnh Tehran có quyền áp đặt quy định qua lại tại tuyến hàng hải chiến lược quan trọng này.

4. Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố sẽ không quay lại đàm phán nếu Mỹ tiếp tục áp đặt các điều kiện tối đa. Tehran nhấn mạnh quyền làm giàu uranium là không thể thương lượng, đồng thời yêu cầu dỡ bỏ toàn bộ trừng phạt như điều kiện tiên quyết cho bất kỳ tiến trình đối thoại nào

5. Saudi Arabia bày tỏ lo ngại sâu sắc trước nguy cơ phong tỏa Hormuz kéo dài, kêu gọi các bên kiềm chế tối đa. Riyadh cảnh báo gián đoạn tuyến vận tải này có thể gây tác động nghiêm trọng đến thị trường năng lượng toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến ổn định kinh tế khu vực và thế giới.

6. Giá dầu Brent tăng trên 7%, vượt mức 102 USD/thùng khi thị trường phản ứng với nguy cơ gián đoạn tại Hormuz. Các nhà phân tích nhận định nguồn cung Trung Đông có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu xung đột kéo dài, khiến biến động giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh trong ngắn hạn và trung hạn.

7. Cuộc chiến Mỹ-Iran là chủ đề bao trùm hội nghị IMF và Ngân hàng Thế giới tại Washington, nơi các định chế tài chính lớn cảnh báo nguy cơ tăng trưởng toàn cầu giảm và lạm phát tăng. Giá năng lượng, phân bón leo thang có thể đẩy hàng chục triệu người vào mất an ninh lương thực, đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển.

8. Chiến sự Iran đang làm chậm lại định hướng xoay trục của Mỹ sang châu Á, khi Washington phải chuyển thêm nguồn lực quân sự về Trung Đông. Việc trì hoãn các kế hoạch lớn và giảm hiện diện tại Thái Bình Dương khiến đồng minh như Nhật Bản, Hàn Quốc lo ngại, đồng thời tạo thêm khoảng trống chiến lược cho Trung Quốc.

9. Các nước châu Âu kêu gọi Mỹ và Iran quay lại bàn đàm phán, cảnh báo leo thang quân sự sẽ gây hệ lụy nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu. Liên minh châu Âu nhấn mạnh cần duy trì tự do hàng hải tại Hormuz nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng năng lượng và ổn định thị trường.

10. Nga chỉ trích kế hoạch phong tỏa Hormuz của Mỹ, cho rằng đây là hành động làm gia tăng bất ổn. Moscow kêu gọi giải pháp ngoại giao, đồng thời cảnh báo các bước đi đơn phương có thể đẩy xung đột vượt khỏi kiểm soát và gây tác động lan rộng tới hệ thống kinh tế toàn cầu.

Nội dung được phân tích bởi đội ngũ GDHH247 (vui lòng copy nhớ ghi nguồn):
Mr. Long – Chuyên gia Phân tích Vĩ mô & Chiến lược Hàng hóa.
Zalo/Call: 0921.996.911
Nhóm Zalo tư vấn của đội ngũ GDHH247: https://zalo.me/g/ljowni188