CẬP NHẬT TÌNH HÌNH CHIẾN TRANH MỸ - IRAN (TUẦN 4 TỪ 23/03 - 29/03)

Ngày 22/03: Tối hậu thư 48 giờ của ông Trump

Đe dọa tấn công: Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ "tấn công và xóa sổ" các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở cửa Eo biển Hormuz — tuyến đường thủy huyết mạch đối với nguồn năng lượng toàn cầu — trong vòng 48 giờ. Lời đe dọa này đánh dấu một bước leo thang trong ngôn từ của ông Trump, người trước đó từng cân nhắc phương án tấn công cơ sở hạ tầng của Iran nhưng cũng cảnh báo rằng điều đó sẽ làm suy yếu khả năng tái thiết của quốc gia này. Đây cũng là một sự thừa nhận ngầm rằng việc đóng cửa eo biển đang mang lại cho Iran một đòn bẩy chiến lược đáng kể.

Phản ứng của Iran: Đáp lại tuyên bố của ông Trump, các quan chức và truyền thông nhà nước Iran đã thề sẽ trả đũa nếu kịch bản đó xảy ra. Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Baqer Qalibaf, trong một bài đăng trên X vào Chủ nhật, khẳng định rằng các cơ sở hạ tầng trọng yếu và cơ sở năng lượng tại Trung Đông có thể bị "hủy hoại không thể cứu vãn" nếu các nhà máy điện của Iran bị nhắm mục tiêu.

Israel bị tấn công: Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã lên án Tehran vì nhắm mục tiêu vào khu vực dân sự khi ông tới thăm hiện trường một vụ tập kích của Iran tại thành phố Arad, miền Nam Israel. Ít nhất 84 người đã bị thương, trong đó có 10 người trong tình trạng nguy kịch sau đợt tấn công hôm thứ Bảy. Một tên lửa riêng biệt của Iran cũng đã bắn trúng thành phố Dimona, khiến nhiều người bị thương và phá hủy một tòa nhà nhỏ.

Căn cứ Mỹ-Anh bị nhắm mục tiêu: Vương quốc Anh đã lên án cái mà họ gọi là "các cuộc tấn công liều lĩnh của Iran" sau khi tên lửa được bắn về phía căn cứ quân sự Diego Garcia ở Ấn Độ Dương. Căn cứ chung của Mỹ và Anh này nằm cách Iran khoảng 3.800 km (2.360 dặm) và là nơi đồn trú của các máy bay ném bom tầm xa của Mỹ. Vụ tấn công này đã làm dấy lên những nghi vấn mới về năng lực quân sự của Tehran và tầm bắn thực tế của các tên lửa nước này.

Giá dầu tăng cao: Giá dầu đã tăng mạnh vào Chủ nhật sau khi Iran đe dọa đóng cửa Eo biển Hormuz vô thời hạn nhằm đáp trả tối hậu thư của ông Trump về việc khôi phục lưu thông dầu mỏ qua tuyến đường thủy huyết mạch này. Dầu thô Brent, chuẩn mực toàn cầu, đã tăng 1,69% lên mức khoảng 114,09 USD/thùng. Dầu thô Mỹ tăng 2%, đạt mức 100,29 USD/thùng.

Các đợt không kích dồn dập từ Israel: Quân đội Israel cho biết đã thực hiện các đợt không kích "quy mô lớn" đồng loạt nhắm vào Iran và lực lượng Hezbollah tại Lebanon trong cuối tuần này, đánh trúng hơn 200 mục tiêu.

Các tuyên bố về Hormuz: Đại diện của Iran tại cơ quan hàng hải Liên Hợp Quốc cho biết Eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho tất cả các bên, ngoại trừ "kẻ thù" của Iran. Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra thời hạn 48 giờ để Tehran phải mở cửa hoàn toàn tuyến đường thủy này.
Bảo vệ hành lang an toàn: Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Úc là những quốc gia mới nhất bày tỏ thiện chí đóng góp vào các nỗ lực đảm bảo an toàn hàng hải tại Eo biển Hormuz, nâng tổng số quốc gia tham gia tuyên bố chung lên 22 nước. 

Lịch sử lặp lại: Các đề xuất về việc tàu Hải quân Hoa Kỳ hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển gợi nhớ đến cuộc "Chiến tranh Tàu dầu" cuối những năm 1980. Sự kiện lịch sử này là bài học cho thấy trong chiến tranh, mọi thứ có thể chuyển biến xấu rất nhanh chóng theo những cách không ngờ tới, dẫn đến những hậu quả thảm khốc.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết rằng ông "hoàn toàn tin tưởng" liên minh sẽ có khả năng mở cửa lại Eo biển Hormuz. 

Ngày 23/03 Trump tuyên bố tạm ngừng tấn công

Ông Trump cho biết Mỹ và Iran đã có các "cuộc đối thoại hiệu quả" trong cuối tuần qua và thông báo tạm dừng các cuộc không kích vào cơ sở năng lượng của Iran trong năm ngày. Trong một bài đăng viết hoa toàn bộ trên Truth Social ngay sau 7 giờ sáng, ông Trump cho rằng "PHƯƠNG HƯỚNG VÀ TÔNG GIỌNG" của các cuộc hội đàm về "MỘT GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN VÀ TRIỆT ĐỂ CHO CÁC XUNG ĐỘT" đã thôi thúc ông ra lệnh tạm dừng này. Trước đó vào thứ Bảy, ông đã dọa ném bom lưới điện Iran nếu Eo biển Hormuz không mở cửa hoàn toàn trong 48 giờ.

Phản ứng từ Iran: Iran đã phủ nhận mọi cuộc đối thoại với Washington. Một số cơ quan thông tấn nhà nước Iran dẫn lời Bộ Ngoại giao đã bác bỏ tuyên bố của ông Trump, cho rằng đây chỉ là nỗ lực nhằm hạ giá năng lượng và câu giờ cho các kế hoạch quân sự của ông.

Một cuối tuần đầy đe dọa: Đáp trả yêu cầu ban đầu của ông Trump — mở lại eo biển trước 7:44 tối thứ Hai (giờ ET) — Iran tuyên bố sẽ đóng cửa tuyến đường thủy này vô thời hạn và tấn công cơ sở hạ tầng khu vực, gây thêm lo ngại cho thị trường năng lượng toàn cầu. Một nguồn tin từ Iran nói với CNN rằng Tehran đang đẩy mạnh việc "thương mại hóa" quyền kiểm soát eo biển.

Hệ lụy kinh tế: Giá dầu đã giảm mạnh sau thông báo của ông Trump. Dầu thô Brent giảm hơn 7%, giao dịch dưới mức 99 USD/thùng. Trước đó, giá đã có lúc vọt lên 114 USD. 

Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế cảnh báo kinh tế thế giới đang đối mặt với "mối đe dọa lớn" tồi tệ hơn cả các cú sốc dầu mỏ những năm 1970.

Tấn công vào Lebanon: Tổng thống Lebanon lên án các cuộc tấn công của Israel vào cơ sở hạ tầng ở miền Nam nước này, gọi đó là "tiền đề cho một cuộc xâm lược đường bộ" và vi phạm luật pháp quốc tế. Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho biết quân đội sẽ đẩy nhanh việc phá hủy nhà cửa dọc biên giới và phá hủy mọi cây cầu bắc qua sông Litani.

Những bất ổn trong khu vực: Một quan chức cấp cao của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã lên tiếng chỉ trích các quốc gia Ả Rập và Hồi giáo "chủ chốt" vì đã không hỗ trợ các nước Ả Rập vùng Vịnh trong giai đoạn gian khó

Ngày 24/03: Iran sẵn sàng lắng nghe ?

Iran sẵn sàng lắng nghe: Một nguồn tin từ Iran nói với CNN rằng Washington đã chủ động "tiếp cận" trong những ngày gần đây, "nhưng chưa đạt tới cấp độ đàm phán toàn diện." Nguồn tin nhấn mạnh rằng Iran "không yêu cầu một cuộc gặp hay đàm phán trực tiếp với Hoa Kỳ, nhưng sẵn sàng lắng nghe nếu một kế hoạch cho một thỏa thuận bền vững nằm trong tầm tay" nhằm bảo vệ lợi ích của chính quyền.

Sự phủ nhận từ phía Iran: Trước đó, Bộ Ngoại giao Iran đã kiên quyết phủ nhận bất kỳ cuộc đối thoại nào giữa Tehran và Washington. Iran bác bỏ tuyên bố của ông Trump, coi đó là nỗ lực nhằm hạ giá năng lượng và câu giờ cho các kế hoạch quân sự của ông. Một cố vấn quân sự cấp cao của Lãnh đạo Tối cao khẳng định chiến tranh sẽ tiếp tục cho đến khi Tehran nhận được bồi thường đầy đủ cho những thiệt hại đã gánh chịu.

Iran tập kích Israel: Các cuộc tấn công của Iran vào Tel Aviv đã khiến nhiều tòa nhà bị hư hại và xe cộ bốc cháy. Các nhà chức trách Israel cho biết Iran đã phóng 7 đợt tên lửa kể từ nửa đêm, khiến còi báo động vang lên tại Dimona, thành phố sa mạc phía Nam gần Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Negev. Trong khi đó, Israel cũng tiếp tục tấn công Tehran, bao gồm cả một đợt không kích vào một trong những trụ sở chính của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Thị trường biến động mạnh: Giá dầu lao dốc và thị trường chứng khoán tăng vọt vào thứ Hai sau thông báo bất ngờ của ông Trump về các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, sự phủ nhận của Iran đã khiến giá dầu tăng trở lại mức trên 100 USD/thùng. Bên cạnh đó, thời điểm đưa ra các thông báo của ông Trump – thường ngay trước hoặc sau giờ giao dịch – đang bị giám sát kỹ lưỡng. CNN đã đưa tin về việc một nhà giao dịch kiếm được gần 1 triệu USD kể từ năm 2024 nhờ hàng loạt vụ đặt cược chính xác trên Polymarket về các hành động quân sự của Mỹ và Israel.


Bạo lực tại Bờ Tây: Theo một quan chức quân đội Israel, nước này đang điều động một tiểu đoàn chiến đấu từ biên giới phía Bắc với Lebanon sang Bờ Tây bị chiếm đóng trong bối cảnh bạo lực của người định cư nhắm vào người Palestine gia tăng mạnh. Nhóm nhân quyền Yesh Din của Israel cho biết trung bình có 10 cuộc tấn công mỗi ngày kể từ đầu tháng 3.

Phản ứng của Israel: Bất chấp những cuộc thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh, một quan chức Israel nói với CNN rằng một thỏa thuận "có vẻ như chưa thực tế vào lúc này." Trước đó, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết ông Trump tin rằng có cơ hội biến các thắng lợi quân sự thành một thỏa thuận nhằm "bảo vệ các lợi ích sống còn của chúng ta," nhưng nhấn mạnh Israel sẽ tiếp tục các cuộc tấn công tại Iran và Lebanon.

Nỗ lực ngoại giao: Các quốc gia tiếp tục thúc đẩy giải pháp ngoại giao, với việc Pakistan đề nghị đăng cai các cuộc đàm phán giữa Iran, Israel và Mỹ. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ đã hội đàm với hơn 10 đối tác khu vực và toàn cầu trong 48 giờ qua để chấm dứt chiến tranh. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu phát biểu hôm thứ Ba rằng đã đến "thời điểm ngồi vào bàn đàm phán và chấm dứt các hành động thù địch."

Ngày 25/03: Mỹ đưa ra lệnh ngừng bằn 15 điểm và yêu sách 5 điểm của Iran

Iran chế giễu ông Trump: Ông Ebrahim Zolfaghari, người phát ngôn quân đội Iran, đã chế nhạo ban lãnh đạo Hoa Kỳ trong một thông điệp phát sóng hôm thứ Tư trên truyền hình nhà nước: "Liệu mức độ xung đột nội bộ của các ông đã lên đến mức các ông phải tự đàm phán với chính mình hay không?".

Phát ngôn của Ngoại trưởng: Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã nghi ngờ lời kêu gọi đàm phán của Mỹ vào thứ Tư. Ông phát biểu trên truyền hình Iran rằng sự thay đổi tông giọng của Washington là một sự thừa nhận thất bại, sau khi trước đó đã yêu cầu Tehran phải "đầu hàng vô điều kiện". Ông thừa nhận có sự "trao đổi thông điệp" gián tiếp với Mỹ nhưng phủ nhận việc này tương đương với các cuộc đàm phán chính thức.

Kế hoạch 15 điểm: Hai nguồn tin khu vực nói với CNN rằng Hoa Kỳ đã chia sẻ một danh sách 15 kỳ vọng với Iran thông qua Pakistan, trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai quốc gia đang tham chiến được dự kiến diễn ra tại Islamabad vào cuối tuần này. Các điểm này bao gồm: giới hạn năng lực quốc phòng của Tehran, chấm dứt hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm và thừa nhận quyền tồn tại của Israel.

Iran đưa ra yêu sách: Đáp lại kế hoạch 15 điểm của Mỹ, một quan chức Iran đã vạch ra 5 điều kiện để chấm dứt chiến tranh. Các yêu cầu này bao gồm: những đảm bảo cụ thể rằng các hành động thù địch sẽ không tái diễn, bồi thường thiệt hại chiến tranh và đảm bảo Iran có thể thực thi chủ quyền đối với Eo biển Hormuz.

Iran từ chối Witkoff và Kushner: Đại diện phía Iran đã thông báo với chính quyền Trump rằng Tehran không muốn đàm phán thông qua "cặp bài trùng" ngoại giao ưa thích của Tổng thống là đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner. Theo các nguồn tin, Tehran mong muốn làm việc với Phó Tổng thống JD Vance hơn.

Về ban lãnh đạo mới của Iran: Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hôm thứ Tư rằng hiện "còn quá sớm để nói" liệu chính quyền Trump có hài lòng với ban lãnh đạo mới của Iran hay không. Mối quan ngại của Israel: Trong khi đó, Israel đang lo ngại rằng Hoa Kỳ có thể tuyên bố ngừng bắn trong một tháng tại Iran để phục vụ đàm phán.

Triển khai quân đội Mỹ: Khoảng 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Không vận 82 dự kiến triển khai tới Trung Đông trong những ngày tới nhằm gia tăng hỏa lực quân sự trong khu vực, ngay cả khi chính quyền Trump đang quảng bá về các cuộc đàm phán hòa bình.

Thu phí vượt eo biển: Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran khẳng định nước này "chắc chắn" sẽ tiếp tục thu phí các quốc gia và tàu thuyền để đi qua Eo biển Hormuz một cách an toàn. Ông cho biết các quốc gia "không liên quan đến hành động xâm lược này" có thể đi qua sau khi "phối hợp với các nhà chức trách Iran".

Các cuộc tấn công mới: Máy bay không người lái đã bắn trúng một bồn chứa nhiên liệu tại Sân bay Quốc tế Kuwait gây hỏa hoạn lớn. Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran cũng báo cáo một vật thể bay đã bắn trúng khuôn viên nhà máy điện hạt nhân Bushehr vào đêm thứ Ba, mô tả đây là một "cuộc tấn công tái diễn" của Mỹ và Israel.
Giá dầu giảm: Giá dầu thô Brent đã giảm xuống còn 99,5 USD/thùng vào thứ Tư sau khi ông Trump ám chỉ một thỏa thuận với Iran có thể đã cận kề.
Phản ứng từ Triều Tiên: Nhà lãnh đạo Kim Jong Un phát biểu trước quốc hội rằng cuộc chiến Iran chứng minh ông đã đúng khi duy trì vũ khí hạt nhân của quốc gia.
Nhật Bản xả kho dự trữ dầu: Nhật Bản sẽ bắt đầu giải phóng lượng dầu dự trữ tương đương 30 ngày tiêu thụ từ kho dự trữ quốc gia vào thứ Năm nhằm giảm thiểu gián đoạn kinh tế.
Lãnh đạo an ninh mới của Iran: Iran bổ nhiệm ông Mohammad Bagher Zolghadr, một cựu thành viên IRGC và là người trung thành với Lãnh đạo Tối cao Mojtaba Khamenei, để lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia.

Ngày 26/03: tư lệnh hải quân IRGC tử trận

Tổng thống Trump yêu cầu Iran "sớm nghiêm túc": Tổng thống Mỹ đã bày tỏ sự thất vọng về cách tiếp cận đàm phán của Tehran, cảnh báo rằng thời gian cho một thỏa thuận đang dần cạn kiệt. "Tốt hơn hết họ nên sớm nghiêm túc trước khi quá muộn, bởi một khi điều đó xảy ra, sẽ KHÔNG CÓ ĐƯỜNG LUI, và kết cục sẽ không hề tốt đẹp," ông Trump viết trong một bài đăng trên Truth Social.

Tiêu diệt Tư lệnh quan trọng của Iran: Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho biết Tư lệnh Hải quân IRGC, Alireza Tangsiri, đã thiệt mạng trong một chiến dịch của Israel. Theo Mỹ và Israel, Tangsiri là người giám sát việc đình chỉ gần như toàn bộ hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz.

Kinh tế toàn cầu chao đảo: Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo lạm phát sẽ gia tăng tại các nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ, Ấn Độ, Trung Quốc và Anh do cuộc chiến tại Iran. Tăng trưởng kinh tế ở châu Âu và Anh cũng được dự đoán sẽ đình trệ.

Bảo vệ hòn đảo chiến lược: Theo các nguồn tin am hiểu về báo cáo tình báo Mỹ, Iran đã và đang rải bẫy, đồng thời điều động quân nhân và hệ thống phòng không tới đảo Kharg để chuẩn bị đối phó với một chiến dịch tiềm tàng của Mỹ nhằm kiểm soát hòn đảo này. Một chỉ huy quân đội Iran cảnh báo vào thứ Năm rằng bất kỳ cuộc chiến trên bộ nào cũng sẽ "nguy hiểm và tốn kém hơn nhiều cho kẻ thù".
Khả năng mở thêm mặt trận tại eo biển khác: Một nguồn tin quân sự Iran cảnh báo rằng Tehran có thể mở thêm các mặt trận chiến lược nếu Mỹ và Israel tiến hành các hoạt động quân sự nhắm vào các đảo của Iran hoặc cố gắng gây áp lực thông qua các chiến dịch hải quân. Điều này có thể bao gồm eo biển Bab el-Mandeb, điểm nghẽn quan trọng nối Hồng Hải với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương, vốn là tuyến đường huyết mạch cho thương mại toàn cầu, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt.

Sự chỉ trích từ cả hai đảng: Các thành viên của Ủy ban Quân vụ Hạ viện cho biết họ không hài lòng với bản báo cáo từ các quan chức chính quyền Trump về mục tiêu và lộ trình của cuộc chiến. Đây là dấu hiệu mới nhất về sự lo ngại đang gia tăng ngay cả trong nội bộ đảng của ông Trump, khi các nhà lập pháp đang chuẩn bị cho một yêu cầu ngân sách bổ sung để tài trợ cho nỗ lực chiến tranh và tái bổ sung kho đạn dược.

Dư luận xã hội: Các cuộc thăm dò mới công bố hôm thứ Tư cho thấy sự bất mãn cao độ của công chúng. Theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew, khoảng 59% người Mỹ cho rằng Hoa Kỳ đã đưa ra quyết định sai lầm khi sử dụng lực lượng quân sự tại Iran, và 61% không tán thành cách ông Trump điều hành xung đột.

Thị trường lo ngại: Giá dầu tăng và thị trường chứng khoán giảm điểm  phản ánh sự lo ngại của các nhà đầu tư về độ dài của cuộc chiến. Dầu thô Brent đã leo dốc lên mức gần 106 USD/thùng. Giá xăng tại Mỹ giảm nhẹ lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Ngày 27/03: Ông Trump tiếp tục gia hạn 

Lời thề của Israel: Bộ trưởng Quốc phòng Israel tuyên bố rằng nước này sẽ "leo thang và mở rộng" các cuộc tấn công vào Iran để đáp trả các đợt pháo kích tên lửa từ phía Tehran, dù không nêu rõ tính chất của sự mở rộng này.

Gia hạn thời hạn chót: Trong khi ngôn từ của Israel leo thang, các tuyên bố của chính quyền Trump vẫn khó xác định và thường xuyên mâu thuẫn. Ông Trump cho biết vào thứ Năm rằng Hoa Kỳ sẽ tạm hoãn nhắm mục tiêu vào các cơ sở năng lượng của Iran thêm 10 ngày nữa do "các cuộc hội đàm đang diễn ra". Lệnh tạm dừng tấn công này vốn dự kiến hết hạn vào thứ Sáu.
Đàm phán căng thẳng: Tình trạng thực sự của các cuộc hội đàm vẫn là một ẩn số. Ông Trump khẳng định rằng trách nhiệm thuộc về các nhà lãnh đạo Iran trong việc phải "nghiêm túc" và thuyết phục ông chấm dứt chiến tranh, đồng thời nói rằng ông "không quan tâm" đến việc đạt được thỏa thuận. 

Thị trường hoảng loạn: Các thị trường toàn cầu đã bị rúng động bởi cuộc chiến, tác động không chỉ đến cổ phiếu mà còn cả các tài sản trú ẩn an toàn như trái phiếu, vàng và ngoại tệ — vốn cũng sụt giảm trong tháng này. Chỉ số Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq đều đang hướng tới tháng tồi tệ nhất trong vòng một năm. Giá dầu tăng nhẹ vào sáng sớm thứ Sáu, một dấu hiệu khác cho thấy sự biến động trong tuần này, phản ánh những thông điệp trái chiều từ ông Trump.

Chiến sự tiếp diễn: Các cuộc tấn công vẫn tiếp tục khắp khu vực. Quân đội Israel cho biết đã thực hiện một làn sóng không kích "ngay giữa lòng Tehran" vào sáng sớm thứ Sáu. Hai cảng riêng biệt của Kuwait cũng bị hư hại trong các vụ tấn công, dù chưa có báo cáo về thương vong; các quốc gia vùng Vịnh khác báo cáo đã thực hiện các vụ đánh chặn thành công.

Lãnh đạo tối cao mới của Iran: Ông Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng vì lý do an ninh. Một quan chức Iran khẳng định điều này vào thứ Sáu nhằm bác bỏ những lo ngại về sức khỏe của vị lãnh đạo mới. Ông Khamenei chỉ đưa ra các tuyên bố bằng văn bản kể từ khi cha ông, cựu lãnh đạo tối cao Ali Khamenei, bị ám sát trong các cuộc không kích của Mỹ-Israel.
Sự tham gia của Houthi: Lực lượng nổi dậy Houthi tại Yemen được Iran hậu thuẫn tuyên bố sẵn sàng tham chiến để hỗ trợ Iran nếu Mỹ và Israel leo thang xung đột.

Tư lệnh Hải quân Iran tử trận: Theo Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Alireza Tangsiri, Tư lệnh Hải quân IRGC, đã thiệt mạng. Phía Mỹ và Israel cho biết Tangsiri là người giám sát việc phong tỏa gần như toàn bộ hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz. Phía Iran hiện chưa bình luận về thông tin này.
Lực lượng Israel bị dàn mỏng: Với nhiều mặt trận cùng mở ra, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng, theo cảnh báo của Tham mưu trưởng quân đội Israel với các bộ trưởng chính phủ.

Tình trạng của Eo biển: Hãng tin Fars đưa tin Hải quân IRGC đã buộc ba tàu thuộc các quốc tịch khác nhau phải quay đầu tại Eo biển Hormuz. Báo cáo này mâu thuẫn với tuyên bố của ông Trump rằng Iran đã cho phép 10 "tàu dầu" đi qua eo biển vào thứ Năm. Fars phủ nhận việc tuyến đường thủy này đã mở cửa cho bất kỳ tàu thuyền nào.

Tác động toàn cầu: Mỗi ngày eo biển đóng cửa, một lượng lớn dầu mỏ và khí đốt tự nhiên bị cắt đứt khỏi thị trường, khiến cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu trở nên tồi tệ hơn. Các quốc gia châu Á đang chịu ảnh hưởng nặng nề: Hàn Quốc tuyên bố ứng phó kinh tế khẩn cấp; Nhật Bản bắt đầu xả kho dự trữ dầu quốc gia; và Philippines công bố tình trạng khẩn cấp khi chỉ còn khoảng 40 đến 45 ngày dự trữ xăng dầu.

Động thái từ Chính quyền Trump
Chuyến đi của Marco Rubio: Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã gặp gỡ các bộ trưởng ngoại giao G7 tại Pháp vào thứ Sáu. Dự kiến ông sẽ gặp khó khăn trong việc thuyết phục các quốc gia châu Âu ủng hộ chiến lược của Mỹ trong cuộc chiến này, khi các đồng minh châu Âu đang cố gắng kéo sự tập trung trở lại vấn đề Ukraine.

Ngày 28/03: Cuộc chiến chưa kết thúc 

Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh FII ở Miami hôm thứ Sáu, ông Trump khẳng định cuộc chiến với Iran "vẫn chưa kết thúc". Ông cho biết Hoa Kỳ hiện còn "3.554 mục tiêu khác" cần đánh phá tại Iran và nhấn mạnh rằng "việc này sẽ được thực hiện một cách nhanh chóng". Trước đó, ông Trump đã từng nhiều lần tuyên bố giành chiến thắng trước Iran.

Tấn công tại Ả Rập Xê-út: Một quan chức Mỹ chia sẻ với CNN rằng ít nhất 10 quân nhân Mỹ đã bị thương trong cuộc tấn công của Iran vào Căn cứ Không quân Prince Sultan tại Ả Rập Xê-út. Không có quân nhân nào tử vong trong vụ việc này. Một máy bay tiếp dầu cũng ghi nhận bị hư hại.
Không triển khai bộ binh: Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết vào thứ Sáu rằng Hoa Kỳ có thể đạt được các mục tiêu chiến lược mà "không cần sử dụng quân đội mặt đất", mặc dù hơn 1.000 quân nhân bổ sung đã được lệnh triển khai tới khu vực. Giải thích về việc tăng cường quân số tới Trung Đông, ông Rubio cho biết Tổng thống Trump "cần phải chuẩn bị sẵn sàng cho nhiều tình huống dự phòng khác nhau".

Triển khai lực lượng mới: Theo một nguồn tin quân sự, tàu sân bay USS George H.W. Bush dự kiến sẽ được điều động tới khu vực gần nơi xảy ra xung đột. Hiện chưa rõ tàu này sẽ phối hợp cùng hay thay thế một trong hai tàu sân bay Mỹ đang hiện diện tại khu vực.

Nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạt nhân của Iran: Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã tấn công hai cơ sở hạt nhân của Iran vào thứ Sáu, bao gồm một nhà máy urani tại Yazd và lò phản ứng Arak (hiện đang trong trạng thái ngừng hoạt động).

Không kích gây thương vong lớn tại Iran: Theo một quan chức an ninh tỉnh được truyền thông nhà nước trích dẫn, các cuộc không kích của Mỹ và Israel ở miền Tây Iran vào thứ Sáu đã khiến ít nhất 20 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương. Thông tấn xã Tasnim đưa tin các đợt tấn công này đã "nhắm vào các khu dân cư" tại ba địa điểm khác nhau; trong số các nạn nhân thiệt mạng có phụ nữ (bao gồm một phụ nữ mang thai) và trẻ em.

Tấn công bằng đạn chùm tại Israel: Theo cơ quan dịch vụ khẩn cấp quốc gia Magen David Adom, ít nhất một người đã tử vong và bốn người khác bị thương nhẹ sau một vụ tấn công bằng đạn chùm xảy ra tại Israel.

Ngày 29/03: Iran đáp trả tối hậu thư

Các nhà ngoại giao cấp cao từ Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đã tới Islamabad để thúc đẩy nỗ lực chấm dứt chiến sự. Ngoại trưởng Saudi Arabia cũng được chờ đợi tham gia. Pakistan nổi lên như trung gian tích cực, kêu gọi kiềm chế và đối thoại trực tiếp.

Bloomberg nhận định chiến tranh với Iran có thể mở ra một kỷ nguyên hạt nhân mới, khi nhiều nước từ Bắc Đại Tây Dương tới Tây Thái Bình Dương ngày càng công khai bàn về việc tự sở hữu vũ khí hạt nhân. Điều này phản ánh bất an toàn cầu.

Iran đáp trả tối hậu thư của Mỹ bằng cảch đưa ra cảnh báo tương tự, cho rằng các trường đại học Mỹ và Israel trong khu vực có thể thành mục tiêu hợp pháp nếu các cuộc tấn công vào cơ sở giáo dục Iran không dừng lại. Động thái này cho thấy tình trạng leo thang chiến tranh ngày càng trở nên nguy hiểm và có khả năng vượt tầm kiểm soát.

Lực lượng Houthi tại Yemen cảnh báo có thể đóng eo biển Bab el-Mandeb để gây sức ép lên Mỹ và Israel, mở thêm một hướng leo thang nguy hiểm. Tuyến hàng hải này chiếm khoảng 12% thương mại toàn cầu. Nếu bị gián đoạn cùng Hormuz, thị trường dầu sẽ có biến động khó lường.

Lực lượng Không gian Vũ trụ IRGC cho Iran cho biết nước này đã bắt đầu trả đũa các cuộc tấn công vào hạ tầng của mình bằng cách đánh vào cơ sở công nghiệp chiến lược liên quan Mỹ và Israel. Tehran nói các mục tiêu gồm Neot Hovav, một tổ hợp lọc dầu và hóa chất của Israel.

Iran cảnh báo UAE có thể đối mặt đòn trả đũa lớn nếu Mỹ mở chiến dịch trên bộ. Tehran cáo buộc Abu Dhabi hỗ trợ tình báo và hạ tầng cho các hoạt động chống Iran. Giới chức nước này nói bất kỳ đòn đánh nào từ UAE sẽ đáp trả.

Giá dầu Brent tăng gần 3% sau khi Houthi tuyên bố phóng tên lửa vào Israel, mở thêm một mặt trận mới trong xung đột liên quan Iran. Dầu Brent lên 108,86 USD mỗi thùng. Giới phân tích cảnh báo rủi ro lạm phát và suy thoái tăng.

Dấu hiệu Mỹ chuẩn bị đưa bộ binh vào Iran đang gia tăng, dù Washington chưa xác nhận quyết định cuối cùng. Tehran cảnh báo sẽ "hủy diệt" lực lượng xâm nhập và trừng phạt các đối tác khu vực hỗ trợ Mỹ. Việc Mỹ tăng quân, điều khí tài đang tăng sức ép quân sự.

Nga đang tăng hỗ trợ cho Iran bằng dữ liệu vệ tinh, công nghệ máy bay không người lái và tư vấn chiến thuật. Moskva muốn giữ đối tác then chốt ở Trung Đông, đồng thời tận dụng giá dầu tăng để cải thiện lợi ích ngắn hạn, nhưng rủi ro lớn.

Khủng hoảng Hormuz đang buộc châu Á điều chỉnh chiến lược năng lượng. Nhiều nước quay lại với than để ứng phó thiếu hụt ngắn hạn, đồng thời đẩy nhanh tính toán về điện hạt nhân và xe điện. Cú sốc giá nhiên liệu đang gây áp lực lớn lên tăng trưởng.

Nội dung được phân tích bởi đội ngũ GDHH247 (vui lòng copy nhớ ghi nguồn):
Mr. Long – Chuyên gia Phân tích Vĩ mô & Chiến lược Hàng hóa.
Zalo/Call: 0921.996.911
Nhóm Zalo tư vấn của đội ngũ GDHH247: https://zalo.me/g/ljowni188